Kediler Gerçekten İnsanları Eğitiyor Olabilir mi?
Birçok kedi sahibi zaman zaman şu şakayı yapar:
“Kediyi biz eğitmiyoruz, kedi bizi eğitiyor.”
Sabah erken saatlerde mama isteyen bir kedi, kapının önünde bekleyerek kapıyı açtıran bir kedi ya da miyavlayarak ilgi isteyen bir kedi… Bu davranışlar bazen gerçekten kedilerin insanları yönettiği hissini yaratabilir.
Peki kediler gerçekten insanları eğitiyor olabilir mi?
Bilimsel açıdan bakıldığında kedilerin bilinçli olarak insanları eğittiğini söylemek doğru değildir. Ancak kediler insan davranışlarını öğrenip buna göre hareket edebilir.
Davranış ve sonuç ilişkisi
Hayvan davranışlarında önemli bir kavram vardır: pekiştirme.
Bir davranış belirli bir sonucu doğuruyorsa o davranış tekrar edilme eğilimi gösterir.
Örneğin bir kedi şunu öğrenebilir:
- miyavladığımda mama geliyor
- kapıya gidince kapı açılıyor
- sahibimin dizine çıkınca seviliyorum.
Bu durumda kedi bu davranışları tekrar etmeye başlar.
İnsanlar da öğrenir
İlginç olan şu ki bu süreç sadece kediyi değil insanı da etkiler.
Kedi miyavladığında insan mama verirse insan da şu davranışı öğrenmiş olur:
“Kedi miyavlayınca mama vermem gerekiyor.”
Böylece zamanla bir rutin oluşur.
Günlük hayat örnekleri
Kedi sahiplerinin çoğu benzer deneyimler yaşar:
- Kedi sabah erken saatlerde sahibini uyandırabilir
- Mama kabının önünde bekleyerek mama isteyebilir
- Kapının önünde oturarak dışarı çıkmak isteyebilir.
Zamanla insanlar bu davranışlara otomatik olarak cevap vermeye başlar.
Bu gerçekten eğitim mi?
Bu duruma bilimsel olarak karşılıklı öğrenme denir. Yani hem insan hem de kedi birbirinin davranışlarını öğrenir.
Kedi insanın hangi davranışlara nasıl tepki verdiğini öğrenir. İnsan da kedinin hangi davranışlarının ne anlama geldiğini zamanla anlamaya başlar.
Kedilerin zekâsı
Kediler oldukça dikkatli gözlemcilerdir. Sahiplerinin günlük rutinlerini fark edebilir ve buna göre davranış geliştirebilirler.
Örneğin birçok kedi:
- mama saatini hatırlayabilir
- sahibinin eve geliş saatini tahmin edebilir
- mutfağa gidildiğinde mama verileceğini anlayabilir.
Küçük ama etkili stratejiler
Kediler insanların duygularını ve davranışlarını zamanla tanıyabilir. Bu nedenle bazı davranışlar onların istediğini elde etmelerini kolaylaştırabilir.
Belki gerçekten insanları eğitmiyorlar…
Ama insanların alışkanlıklarını çok iyi öğrendikleri kesin.
Kim kimi eğitiyor?
Kedilerle yaşayan birçok kişi sonunda şu sonuca varır:
Kediler tamamen eğitilemez değildir, insanlar da tamamen kontrolü elinde tutmaz.
Gerçekte olan şey büyük ihtimalle şudur:
İnsan ve kedi birbirini eğitir.
🐈 Kedili Aile Podcast
Kediler hakkında merak edilen soruları konuşuyor, kedilerin davranışlarını birlikte keşfediyoruz.
Kedileri anlamak, birlikte daha mutlu yaşamak.
